Từ chuẩn khí thải mới đến mục tiêu Hà Nội xanh
Từ ngày 1/3/2026, Việt Nam chính thức áp dụng lộ trình kiểm soát khí thải mới đối với ô tô theo Quyết định số 43 của Thủ tướng Chính phủ.
Điểm đáng chú ý của chính sách này là quy định lộ trình nghiêm ngặt hơn đối với hai đô thị đặc biệt là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh - nơi mật độ phương tiện cơ giới lớn và áp lực ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng. Điều đó cho thấy định hướng rõ ràng của Chính phủ trong việc coi các đô thị lớn là “đầu tàu” cho quá trình chuyển đổi sang giao thông xanh và phát triển bền vững.
Một thành phố hiện đại không chỉ được đánh giá bằng tốc độ tăng trưởng kinh tế mà còn bằng chất lượng môi trường sống. Không khí trong lành, giao thông hiệu quả và không gian đô thị thân thiện với môi trường chính là những yếu tố tạo nên sức hấp dẫn và năng lực cạnh tranh của một đô thị lớn.
Thời gian qua, Hà Nội đã có nhiều bước đi cụ thể nhằm cải thiện môi trường và giảm phát thải như đưa vào vận hành tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, đồng thời tiếp tục hoàn thiện tuyến metro Nhổn - Ga Hà Nội và chuẩn bị đầu tư thêm các tuyến đường sắt đô thị khác. Cùng với đó, thành phố đang thúc đẩy quá trình chuyển đổi phương tiện giao thông sang sử dụng năng lượng sạch. Các tuyến xe buýt điện đã được đưa vào khai thác, góp phần giảm phát thải và tạo thêm lựa chọn di chuyển cho người dân. Thành phố cũng từng bước khuyến khích phát triển các phương tiện ít phát thải, phù hợp với xu hướng giao thông xanh của thế giới...
Tuy nhiên, để chính sách kiểm soát khí thải phát huy hiệu quả thực chất, thành phố cần hoàn thiện hệ thống kiểm định và giám sát khí thải phương tiện theo hướng hiện đại, minh bạch. Việc số hóa dữ liệu kiểm định, kết nối với cơ sở dữ liệu đăng ký phương tiện sẽ giúp cơ quan quản lý theo dõi chính xác tình trạng phát thải của từng xe, từ đó có biện pháp kiểm soát hiệu quả.
Bên cạnh đó, Hà Nội cần đẩy nhanh tiến độ phát triển hệ thống giao thông công cộng, đặc biệt là mạng lưới đường sắt đô thị. Khi metro trở thành trục vận tải chủ đạo và được kết nối hiệu quả với các tuyến xe buýt, người dân sẽ có thêm lựa chọn di chuyển thuận tiện, qua đó giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
Một giải pháp quan trọng khác là thúc đẩy chuyển đổi sang phương tiện giao thông xanh. Thành phố cần xây dựng cơ chế hấp dẫn để khuyến khích sử dụng xe điện, mở rộng hệ thống trạm sạc và từng bước hạn chế các phương tiện phát thải lớn trong khu vực nội đô. Đồng thời, thành phố cần có thêm những chính sách khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng, xe đạp hoặc đi bộ với những quãng đường ngắn.
Rõ ràng, tiêu chuẩn khí thải mới chính là cơ hội để Hà Nội tái cấu trúc hệ thống giao thông theo hướng xanh hơn, bền vững hơn. Với những giải pháp được triển khai đồng bộ, quyết liệt; tin tưởng rằng, chúng ta sẽ có một môi trường sống trong lành, giao thông văn minh và phát triển kinh tế bền vững. Đây là điều kiện quan trọng để Hà Nội trở thành một đô thị đáng sống trong khu vực.
