Quy định cụ thể quy định quản lý tôn giáo trên không gian mạng
Thảo luận ở hội trường về dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) chiều 10/4, các đại biểu cho rằng luật đã thể hiện rõ định hướng đổi mới đặc biệt là việc thích ứng với môi trường số và nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước. Tuy nhiên để luật thực sự đi vào cuộc sống, cần tiếp tục hoàn thiện các quy định theo hướng cụ thể, minh bạch, bảo đảm hài hòa giữa quản lý và quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo.
Dự thảo luật đã bổ sung: quy định về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; cải cách thủ tục hành chính; và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.
Trong đó về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng nhận được nhiều sự quan tâm tại phiên thảo luận. Theo các đại biểu, việc bổ sung quy định này thể hiện sự bắt kịp với thực tiễn phát triển của xã hội số, bởi đây là xu thế tất yếu khi công nghệ đang làm thay đổi phương thức sinh hoạt tôn giáo và tiếp cận tín ngưỡng của người dân.
Đại biểu Phạm Văn Hòa – Đoàn Đồng Tháp đề nghị bổ sung quy định các hành vi bị nghiêm cấm khi lợi dụng không gian mạng để xuyên tạc, bôi nhọ, làm mất uy tín của các tổ chức và cá nhân trong lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.
Đại biểu Hoàng Thị Thanh Thúy – Đoàn Tây Ninh đề nghị xem xét, bổ sung quy định: cấm lợi dụng thuật toán mạng xã hội để lan truyền thông tin sai lệch về giáo lý, giáo luật.
Cho rằng vấn đề tài chính hay cụ thể hơn là về nguồn thu, sử dụng tiền cúng dường, công đức, ủng hộ, quyên góp của tín đồ, bá tánh, chưa thể hiện rõ trong dự luật, vẫn còn khoảng trống trong cơ chế công khai minh bạch về tài chính của tổ chức tôn giáo.
Đại biểu Thích Thanh Quyết - Đoàn Quảng Ninh đề nghị: "Tôi đề nghị nghiên cứu bổ sung các quy định cụ thể về nguyên tắc quản lý tài sản tại các cơ sở tín ngưỡng và tổ chức tôn giáo, đặc biệt là nguồn tiền công đức, theo hướng công khai, minh bạch và chặt chẽ. Việc xác lập cơ chế quản lý đúng mục đích là yêu cầu cấp thiết nhằm phòng ngừa triệt để tình trạng thất thoát hoặc phát sinh các hành vi tiêu cực. Đây là vấn đề hết sức nhạy cảm, nhận được sự quan tâm đặc biệt từ dư luận xã hội, do đó các quy định pháp lý cần đảm bảo tính thượng tôn pháp luật nhưng vẫn tôn trọng đức tin. Mục tiêu cuối cùng phải đạt được là sự minh bạch tuyệt đối trong sử dụng nguồn lực tâm linh: tiền chùa phải được dùng để xây nhà chùa và tiền chúa phải được dùng để xây nhà chúa."
Các đại biểu cũng kiến nghị bổ sung về nguyên tắc quản lý thu, chi của các tổ chức tôn giáo; quy định bổ sung các tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc khi thực hiện vận động quyên góp trên không gian mạng bắt buộc phải sử dụng tài khoản ngân hàng đã đăng ký với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
Đại biểu Thạch Phước Bình – Đoàn Trà Vinh nêu ý kiến: "Thực tế cho thấy, việc thiếu một cơ chế biểu quyết minh bạch thường dẫn đến những tranh chấp kéo dài, gây mất đoàn kết và bất ổn trong cộng đồng. Do đó, tôi kiến nghị cần bổ sung các quy định cụ thể về quy trình lấy ý kiến cộng đồng, xác lập rõ cơ chế đại diện và phương thức biểu quyết trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào liên quan đến tài sản chung. Việc chuẩn hóa các quy trình này không chỉ đảm bảo tính công khai, minh bạch trong quản trị mà còn là nền tảng quan trọng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan, từ đó góp phần duy trì sự ổn định và đồng thuận xã hội."
Cũng trong chiều 10/4, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng. Về quỹ thi đua khen thưởng, các đại biểu cho rằng đây là một nội dung đang gây bất cập nhiều ở cơ sở. Việc dự thảo luật mở rộng phạm vi và tần suất khen thưởng nhưng chưa làm rõ trách nhiệm chi trả và chưa đánh giá đầy đủ tác động tài chính, có thể dẫn đến tình trạng mất cân đối giữa thẩm quyền và nguồn lực.
Đại biểu Dương Khắc Mai - Đoàn Lâm Đồng đề nghị: "Để hoàn thiện cơ chế tài chính cho công tác thi đua khen thưởng, tôi xin kiến nghị tập trung vào hai nội dung trọng tâm. Thứ nhất, cần quy định rõ nguyên tắc thẩm quyền quyết định khen thưởng phải đi đôi với trách nhiệm chi thưởng; theo đó, cơ quan hoặc đơn vị có thẩm quyền ban hành quyết định khen thưởng phải đồng thời chịu trách nhiệm bố trí nguồn lực và thực hiện chi trả tiền thưởng từ ngân sách do cấp mình quản lý. Thứ hai, cần quy định cụ thể về cơ cấu hình thành quỹ thi đua khen thưởng theo hướng xác định rõ các nguồn thu, bao gồm ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác. Đồng thời, phải thiết lập được cơ chế bổ sung và điều hòa linh hoạt trong trường hợp quỹ không đảm bảo nguồn kinh phí, nhằm duy trì tính ổn định và khả năng chi trả kịp thời cho các danh hiệu khen thưởng."
Dự thảo luật điều chỉnh nguyên tắc khen thưởng, cho phép một hình thức khen thưởng có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng, nhưng đối với thành tích đột xuất hoặc chuyên đề, chỉ khen thưởng một lần, một hình thức duy nhất.
Đại Nguyễn Thị Thu Nguyệt - Đoàn Đắc Lắc đề nghị cụ thể hơn quy định này: "Tôi cơ bản tán thành với nội dung dự thảo luật, đặc biệt là việc xem xét lại nguyên tắc "không khen thưởng nhiều lần cho một thành tích" vốn đang gây ra nhiều cách hiểu khác nhau và dẫn đến tình trạng từ chối khen thưởng một cách máy móc đối với các thành tích độc lập phát sinh sau đó. Tuy nhiên, vấn đề cốt yếu cần làm rõ là sự chuyển hóa và tích lũy công trạng từ những thành tích đột xuất. Dự thảo hiện chưa quy định cụ thể liệu một thành tích ban đầu được ghi nhận là đột xuất, sau khi được nhân rộng và phát huy giá trị theo thời gian, có được phép chuyển hóa thành một bộ phận cấu thành của thành tích công trạng để làm căn cứ xét khen thưởng ở mức cao hơn hay không. Việc làm rõ ranh giới và khả năng kế thừa này là rất cần thiết để đảm bảo tính công bằng và khuyến khích nỗ lực cống hiến liên tục của các cá nhân, tập thể."
Các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát hoàn thiện theo hướng vẫn giữ nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, thứ bậc trong khen thưởng nhưng cần quy định rõ hơn cơ chế linh hoạt đối với các trường hợp thành tích đặc biệt xuất sắc có thể xem xét khen thưởng vượt cấp mà không nhất thiết phải tuần tự qua các mức khen. Đồng thời cần lượng hóa rõ tiêu chí thành tích đặc biệt, tránh việc áp dụng cảm tính, đảm bảo công bằng minh bạch và nâng cao giá trị thực chất của công tác khen thưởng.














