ĐÀI PHÁT THANH
& TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI

Bên cạnh đó là các phát biểu về triển vọng đạt được thoả thuận hoà bình cho Ukraine cũng như các cuộc đàm phán dồn dập trong tuần qua giữa các bên, đánh dấu bước chuyển mới trong nỗ lực tìm kiếm lối thoát ngoại giao cho cuộc xung đột đã bước sang năm thứ 5.

Các cuộc đàm phán dồn dập

Phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thuỵ Sĩ, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 22/1 cho biết ông kỳ vọng sẽ sớm đạt được một thỏa thuận giải quyết xung đột ở Ukraine.

Tại Davos, Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Steve Witkoff đã có các cuộc gặp với các quan chức Nga và Ukraine.

Ông Witkoff đã có cuộc trao đổi kéo dài với phái đoàn Ukraine, gồm có ông Rustem Umierov - Bí thư Hội đồng An ninh và Quốc phòng Ukraine, ông Kyrylo Budanov - Chánh Văn phòng Tổng thống, và ông Davyd Arakhamiia. Đặc phái viên Mỹ bày tỏ sự lạc quan về khả năng chấm dứt cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Trước đó, vào ngày 20/1, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ đã gặp gỡ đặc phái viên của Tổng thống Nga Vladimir Putin - Kirill Dmitriev tại Davos để thảo luận về kế hoạch hòa bình của Washington dành cho Ukraine. Cuộc gặp ở Davos được cho là kéo dài khoảng 2 giờ, cả hai bên đều mô tả cuộc đàm phán là mang tính xây dựng.

Theo hãng thông tấn nhà nước Nga RIA Novosti, đặc phái viên của Tổng thống Trump - ông Steve Witkoff cho biết cuộc gặp "rất tích cực", trong khi ông Dmitriev mô tả cuộc đối thoại "mang tính xây dựng", đồng thời khẳng định rằng "ngày càng nhiều người hiểu được tính đúng đắn trong lập trường của Nga".

Sau các cuộc gặp ở Davos, ngày 22/1, ông Steve Witkoff tiếp tục cùng phái đoàn Mỹ bay tới Moscow và đã có cuộc hội đàm kéo dài hơn 3 giờ với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Điện Kremlin.

Cuộc hội đàm tập trung trao đổi về tiến trình tiếp xúc của Mỹ với Ukraine và các đối tác châu Âu, cũng như định hướng các bước đi tiếp theo nhằm tìm kiếm giải pháp cho xung đột.

Tham dự cuộc hội đàm, phía Nga có Trợ lý Tổng thống Yury Ushakov và Đặc phái viên Tổng thống về hợp tác đầu tư và kinh tế với nước ngoài, Giám đốc Quỹ Đầu tư trực tiếp Nga (RDIF) Kirill Dmitriev.

Phía Mỹ gồm ông Steve Witkoff, con rể Tổng thống Trump Jared Kushner và Ủy viên Cơ quan Mua sắm Liên bang Mỹ Josh Gruenbaum.

Trợ lý Tổng thống Nga Ushakov cho biết cuộc gặp chủ yếu nhằm thu thập thông tin về kết quả các cuộc tiếp xúc của Mỹ với Ukraine và châu Âu, đồng thời cùng xác định các tham số cho hành động tiếp theo. Theo ông Ushakov, các cuộc trao đổi diễn ra trong không khí mang tính xây dựng, thẳng thắn và tin cậy.

Ngoài vấn đề Ukraine, hai bên cũng thảo luận khái quát về triển vọng phát triển quan hệ song phương. Theo ông Ushakov, các cuộc trao đổi dựa trên nhận thức rằng hai nước vẫn còn “tiềm năng lớn” cho hợp tác trong nhiều lĩnh vực.

Cùng ngày, Điện Kremlin đánh giá cuộc gặp giữa Tổng thống Putin và Đặc phái viên Witkoff là “hữu ích trên mọi phương diện”, đồng thời thông báo Nga, Mỹ và Ukraine sẽ tổ chức cuộc họp đầu tiên của Nhóm công tác ba bên về các vấn đề an ninh tại Abu Dhabi của Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).

Đây không phải là lần đầu ông Witkoff tiếp xúc trực tiếp với Tổng thống Nga. Trong năm 2025, đặc phái viên của Tổng thống Trump đã ít nhất sáu lần gặp ông Putin trong khuôn khổ các nỗ lực trung gian hòa giải. Lần gặp gần nhất diễn ra vào ngày 2/12, kéo dài khoảng năm giờ đồng hồ, nhưng khi đó hai bên vẫn chưa đạt được đột phá.

Trước đó, phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos hôm 22/1, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng cho biết Ukraine, Mỹ và Nga sẽ tổ chức cuộc họp ở cấp độ kỹ thuật, đánh dấu lần đầu tiên ba bên cùng tham gia một cuộc đàm phán trực tiếp liên quan đến xung đột Nga - Ukraine.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho hay: "Đây sẽ là cuộc gặp ba bên đầu tiên tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nó sẽ diễn ra vào ngày mai và ngày kia. Tôi nghĩ việc có một cuộc họp ba bên ở cấp độ kỹ thuật như vậy là rất tốt. Nga phải sẵn sàng cho các thỏa hiệp. Các bên đều phải sẵn sàng, không chỉ riêng Ukraine. Điều này rất quan trọng và chúng ta sẽ chờ xem kết quả ra sao."

Theo Tổng thống Zelensky, các bên sẽ thảo luận nhiều điểm khác nhau trong “kế hoạch hòa bình”, song ông thận trọng nhấn mạnh rằng còn quá sớm để đưa ra dự báo về kết quả.

Trợ lý Tổng thống Nga, ông Ushakov, cho biết Đô đốc Igor Kostyukov - lãnh đạo Tổng cục Tình báo Bộ Tổng tham mưu quân đội Nga - sẽ dẫn đầu phái đoàn Nga tại cuộc đàm phán an ninh ba bên với Mỹ và Ukraine ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), và Đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev sẽ gặp riêng Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff để trao đổi về các vấn đề kinh tế.

Ý tưởng tổ chức các cuộc đàm phán ba bên giữa Moscow, Kiev và Washington ở nhiều cấp độ đại diện khác nhau vẫn là một yếu tố xuyên suốt trong các nỗ lực của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm chấm dứt các hành động thù địch.

Hồi tháng 8 năm ngoái, Tổng thống Mỹ Trump từng nói rằng một cuộc gặp ba bên với người đồng cấp Nga Vladimir Putin và lãnh đạo Ukraine “sẽ diễn ra”.

Khi đó, Moscow cho biết việc chuẩn bị cho một cuộc gặp như vậy “chưa thật sự tích cực”. Nga nhiều lần phát tín hiệu rằng, dù không phản đối một cuộc gặp giữa ông Putin và ông Zelensky, nhưng sự kiện này nên là giai đoạn cuối của tiến trình đàm phán, chỉ diễn ra khi đã đạt được những tiến triển thực chất trong tiến trình hòa bình.

Ukraine đạt thoả thuận an ninh quan trọng với Mỹ

Ngày 22/1, bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) diễn ra tại Davos, Thụy Sĩ, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo đã đạt được một thỏa thuận quan trọng với Tổng thống Mỹ Donald Trump về các cam kết đảm bảo an ninh cho Kiev, sau khi xung đột với Nga có thể chấm dứt. Ông Zelensky nhấn mạnh văn bản này được thiết kế như một lá chắn pháp lý và quân sự cho Ukraine, có mục tiêu ngăn chặn mọi ý định tái diễn xung đột trong tương lai.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc gặp kéo dài khoảng một giờ đồng hồ với Tổng thống Ukraine Zelensky tại Davos. Ông Trump mô tả đây là một cuộc thảo luận “tốt đẹp”, nhưng không cung cấp thêm thông tin chi tiết.

Ông Zelensky đánh giá thoả thuận đạt được với Mỹ là một trụ cột quan trọng trong các đề xuất do Kiev đưa ra, nhằm điều chỉnh kế hoạch hòa bình trước đó của Mỹ vốn bị cho là nghiêng nhiều về phía Moscow. Đồng thời, ông Zelensky cũng cho biết vấn đề then chốt liên quan đến lãnh thổ trong cuộc xung đột với Nga vẫn chưa có lời giải.

Tuy nhiên, thỏa thuận vẫn cần trải qua bước cuối cùng là lễ ký kết chính thức giữa hai nguyên thủ trước khi được trình lên Quốc hội Mỹ và Ukraine để phê chuẩn. Tổng thống Zelensky cũng lưu ý "những khâu cuối cùng" của tiến trình ngoại giao luôn là thử thách cam go nhất.

Khác với việc gia nhập đầy đủ Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), các bảo đảm an ninh nói trên nhiều khả năng sẽ là những cam kết song phương hoặc đa phương từ các đối tác, nhằm duy trì an ninh cho Ukraine, nhưng không ràng buộc nước này vào một hiệp ước liên minh chính thức.

Ông Zelensky hồi đầu tuần này nói rằng sẽ chỉ đến Davos nếu có thể ký kết các thỏa thuận với ông Trump về sự đảm bảo an ninh của Mỹ và nguồn kinh phí tái thiết hậu chiến cho Ukraine.

Dù có sự lạc quan nhất định về khung an ninh, nhưng vấn đề chủ quyền lãnh thổ vẫn là "nút thắt" chưa có lời giải. Tổng thống Ukraine thừa nhận các cuộc thảo luận hiện tại vẫn tập trung vào việc kiểm soát các vùng đất phía Đông, đồng thời khẳng định Ukraine không thể là bên duy nhất phải thực hiện các nhượng bộ đau đớn để đổi lấy hòa bình.

Hai nhà lãnh đạo đã gặp mặt nhiều lần kể từ khi ông Trump trở lại Nhà Trắng năm ngoái và đảo lộn chính sách của Mỹ đối với Ukraine bằng cách nối lại ngoại giao với Nga.

Tổng thống Ukraine chỉ trích đồng minh tại Davos

Trong khi Ukraine đạt được các tiến triển với Mỹ về vấn đề đảm bảo an ninh thì mối quan hệ giữa Ukraine với các nước châu Âu dường như lại đang xấu đi. Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã chỉ trích thái độ của châu Âu đối với các vấn đề an ninh, hành động chậm chạp của châu Âu với cuộc chiến ở Ukraine và so sánh vấn đề này với vấn đề Greenland.

Mở đầu bài phát biểu, ông Zelensky nói rằng châu Âu không biết làm thế nào để tự bảo vệ mình và phải làm gì với Greenland.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã công khai chỉ trích các đồng minh châu Âu vì phản ứng mà ông cho là chậm chạp, rời rạc và không tương xứng trước xung đột tại Ukraine.

Ông Zelensky đã liệt kê hàng loạt bất bình và phê phán nhằm vào châu Âu, cho rằng những hạn chế này đã khiến Ukraine rơi vào thế dễ tổn thương trước Nga, trong bối cảnh Mỹ đang thúc đẩy mạnh mẽ một thỏa thuận hòa bình.

Các quốc gia châu Âu, vốn coi cuộc chiến ở sườn phía Đông là gắn liền với tương lai an ninh của chính mình, đã cung cấp hỗ trợ tài chính, quân sự và nhân đạo cho Kiev. Tuy nhiên, không phải tất cả 27 nước thành viên Liên minh châu Âu đều tham gia. Ukraine tỏ ra thất vọng trước những bất đồng chính trị nội khối về cách ứng phó với Nga, cũng như sự chậm chạp của EU trong nhiều quyết định quan trọng, chi tiêu chưa đủ cho quốc phòng, không ngăn chặn được “hạm đội bóng tối” gồm các tàu chở dầu của Nga đang né tránh lệnh trừng phạt quốc tế, cũng như do dự trong việc sử dụng các tài sản Nga bị đóng băng tại châu Âu để hỗ trợ Ukraine.

Vấn đề Greenland đang làm lung lay đoàn kết xuyên Đại Tây Dương, cũng khiến Ukraine rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan khi vừa cần Mỹ, vừa phụ thuộc các đồng minh châu Âu.

Các nhà lãnh đạo châu Âu hiện phải cân bằng giữa việc chống lại mục tiêu "mở rộng lãnh thổ" của Mỹ và việc dựa vào sự ủng hộ của Washington liên quan đến cuộc xung đột ở Ukraine. Các chuyên gia lo ngại rằng động thái này có thể làm phân tán sự chú ý của các đồng minh và phá vỡ sự đoàn kết khi họ tìm cách đảm bảo an ninh cho Kiev.

Mỹ vẫn là nguồn cung cấp duy nhất một số mặt hàng quân sự quan trọng, chẳng hạn như tên lửa đánh chặn Patriot, mà các đồng minh châu Âu mua để giúp bảo vệ không phận Ukraine.

Kiev và các nước châu Âu khác cũng đã nỗ lực hết sức để giành được sự ủng hộ của Mỹ đối với các cam kết an ninh hậu chiến cho Ukraine, bao gồm giám sát lệnh ngừng bắn và hỗ trợ cho một "lực lượng trấn an" của châu Âu trên thực địa.

Đã từng có kỳ vọng rằng Diễn đàn Davos sẽ tạo cơ hội để ông Trump ngồi lại với các lãnh đạo chủ chốt của châu Âu và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, xoay quanh một thỏa thuận “thịnh vượng” trị giá 800 tỷ USD cho một Ukraine thời hậu chiến, đồng thời củng cố các bảo đảm an ninh của Mỹ dành cho Kiev. Nhưng điều đó đã không xảy ra. Trong bài phát biểu kéo dài hơn một giờ, ông Trump nhiều lần nhắc tới ông Zelensky và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron như thể họ đang ở trong khán phòng, trong khi trên thực tế cả hai đều không tham dự, bởi họ tin rằng khó có thể đạt được tiến triển thực chất nào cho hòa bình.

“Hiện tại chưa có lễ ký kết nào", một quan chức Mỹ cho biết. Một quan chức khác nói rằng châu Âu không thể phớt lờ những hành động của Tổng thống Mỹ liên quan đến Greenland trong khi vẫn cố gắng thúc đẩy tiến triển ở các vấn đề khác gắn với ông Trump, chẳng hạn như Ukraine. Theo một quan chức thứ ba, tranh cãi xoay quanh Greenland và Hội đồng Hòa bình đã “lấn át” trọng tâm vốn được dự kiến dành cho Ukraine tại cuộc họp ở vùng Alps của Thụy Sĩ.

Hiện tại, thế giới đang tập trung chú ý về cuộc gặp ba bên diễn ra tại UAE. Mặc dù còn những bất đồng cần tháo gỡ và phía Nga không nói về khả năng đạt được bất kỳ bước đột phá lớn nào vào lúc này, song thiện chí từ chính các bên xung đột, cùng sự đồng lòng của quốc tế để ba bên có thể ngồi lại đàm phán đã có thể coi là một bước tiến tích cực, nhen nhóm hy vọng về việc đẩy nhanh tiến trình chấm dứt cuộc xung đột Ukraine.