Luật Thủ đô: Trao quyền mạnh mẽ để Hà Nội bứt phá
Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội thực hiện nội dung chính Chương trình thời sự với chủ đề “Sửa đổi Luật Thủ đô: Trao quyền mạnh mẽ để Hà Nội bứt phá”, tối 4/4. Chương trình đã đi sâu phân tích những cơ chế đặc thù trong Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) nhằm tạo thể chế vượt trội để Hà Nội bứt phá.
Với sự tham gia trao đổi trực tiếp của các nhà quản lý, chương trình thời sự đề cập tới sự cần thiết phải tiếp tục hoàn thiện một số cơ chế của Luật Thủ đô năm 2024; đi sâu phân tích những cơ chế đặc thù trong Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) nhằm tạo thể chế vượt trội để Hà Nội bứt phá.
Ngày 17/3/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 02-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới. Một trong những nhiệm vụ then chốt là hoàn thiện thể chế Thủ đô với tinh thần phân cấp triệt để, phân quyền mạnh mẽ. Để cụ thể hóa tinh thần đó, Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đang được hoàn thiện với tư duy: “Hà Nội quyết - Hà Nội làm - Hà Nội chịu trách nhiệm”.
Trao đổi về việc phân quyền, ông Nguyễn Quốc Hoàn, Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp cho rằng, khi xây dựng dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đã có nhiều quy định, đặc biệt có quy định đột phá đó là trao cho Hà Nội ban hành các văn bản quy phạm pháp luật để tổ chức thực thi Luật Thủ đô đồng thời với tổ chức thi hành các văn bản của các cơ quan Nhà nước theo thẩm quyền.
Dự thảo Luật Thủ đô đã quy định phân quyền toàn diện, tối đa để tăng sự chủ động, tự chủ cho chính quyền thành phố Hà Nội. Việc chuyển mạnh từ cơ chế "phối hợp, xin ý kiến" sang "tự chủ, tự quyết" là định hướng căn bản trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi).
Chia sẻ về lĩnh vực tổ chức bộ máy và biên chế thành phố được trao những thẩm quyền vượt trội, bà Vũ Minh Huyền, Phó Trưởng phòng phụ trách phòng Xây dựng chính quyền, Sở Nội vụ thành phố Hà Nội cho rằng, Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) đề xuất trao rất nhiều cơ chế, gần như tạo điều kiện để chuyển hẳn sang mô hình tự chủ trong vấn đề này.
Liên quan đến việc chuẩn bị phương án kiện toàn bộ máy tài chính - kế hoạch nhằm bảo đảm việc sử dụng và quản lý các nguồn lực huy động được sẽ luôn đúng mục tiêu, hiệu quả, không để xảy ra thất thoát, lãng phí, bà Vũ Minh Huyền, cho biết: "Hiện nay, chúng ta đang triển khai mô hình chính quyền hai cấp đối với cấp xã – một mô hình hoàn toàn mới trong hệ thống hành chính. Do đó, những bỡ ngỡ trong giai đoạn đầu là điều khó tránh khỏi. Để khắc phục, chúng tôi đang quyết liệt thực hiện rà soát và tổ chức lại các phòng kinh tế - hạ tầng đô thị tại các xã, phường. Đặc biệt, ngay sau khi đề án vị trí việc làm đối với các phòng chuyên môn được phê duyệt, toàn bộ việc bố trí nhân lực và công chức sẽ được thực hiện một cách khoa học, đảm bảo đúng yêu cầu chuyên môn, nhất là ở mảng tài chính - kế hoạch. Điểm cốt lõi trong giai đoạn này là chúng tôi sẽ áp dụng hệ thống đánh giá cụ thể với các chỉ số KPI rõ ràng cho từng vị trí. Việc định lượng hóa kết quả thực thi nhiệm vụ của mỗi công chức không chỉ giúp tối ưu hóa bộ máy mà còn đảm bảo mọi nội dung công việc đều được thực hiện đúng tiến độ và đạt hiệu quả cao nhất."
Cơ chế trao quyền giúp hiện thực hóa định hướng phát triển đô thị đa trung tâm. Thành phố có thể chủ động hình thành các trung tâm đô thị mới, qua đó giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử. Khi các điều kiện kinh tế - xã hội thay đổi hoặc phát sinh những yêu cầu mới, việc điều chỉnh quy hoạch kịp thời sẽ giúp Hà Nội đáp ứng tốt hơn nhu cầu phát triển.
Dù được trao quyền mạnh mẽ, nhưng việc điều chỉnh quy hoạch vẫn đi kèm cơ chế kiểm soát chặt chẽ. Dự thảo luật dự kiến quy định một số trường hợp cụ thể mà Hà Nội được phép điều chỉnh quy hoạch, như: Để phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, đặc biệt là các trường hợp quan trọng; để đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh, phù hợp với vị trí đặc biệt của Thủ đô - trung tâm chính trị, hành chính của cả nước; trong trường hợp có những biến động lớn về kinh tế - xã hội, những yếu tố khó dự báo trong dài hạn. Thực tế cho thấy, có nhiều quy hoạch kéo dài nhưng không triển khai được dự án, trong khi nhu cầu điều chỉnh lại mất nhiều thời gian, dẫn đến lãng phí nguồn lực. Vì vậy, việc trao thẩm quyền chủ động cho Hà Nội sẽ giúp tiết kiệm nguồn lực, kịp thời đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.














