Tại Hội nghị An ninh Munich năm 2025, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đã có bài phát biểu gây chấn động khi phê phán, chỉ trích nặng nề rằng các nước châu Âu không xứng đáng là đồng minh của Mỹ. Tuy nhiên, phát biểu này chỉ là sự khởi đầu cho một loạt chỉ trích từ các thành viên trong chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm vào châu Âu.
Trước thềm Hội nghị An ninh Munich lần này, quan hệ giữa châu Âu và Mỹ đã trải qua một năm đầy biến động và khó khăn. Có những thời điểm, châu Âu và chính quyền Tổng thống Trump tìm được tiếng nói chung, điển hình là khi châu Âu đồng ý chi tiêu nhiều hơn cho quốc phòng tại Hội nghị Thượng đỉnh của NATO tổ chức ở La Hay, Hà Lan vào tháng 6. Tuy nhiên, cũng có những giai đoạn căng thẳng tột độ, đặc biệt xoay quanh vấn đề thương mại, các mối đe dọa áp thuế, cũng như một thỏa thuận thương mại được cho là mang lại lợi ích lớn cho Mỹ nhưng không mấy có lợi cho châu Âu.
Đáng chú ý, cuộc khủng hoảng liên quan tới Greenland gần đây đã đẩy khối NATO tới thời điểm đặc biệt nhạy cảm, dù hiện tại Tổng thống Trump đã tạm thời lùi bước trước sức ép từ chính nội bộ liên minh.
Gần đây nhất, trong bài phát biểu tại cuộc họp thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Tổng thống Donald Trump tiếp tục chỉ trích châu Âu trên nhiều lĩnh vực, từ năng lượng gió, môi trường đến nhập cư và địa chính trị.
Tổng thống Mỹ Donald Trump: “Thành thật mà nói, một số nơi ở châu Âu giờ đây không còn giống như xưa. Và đó không phải là theo hướng tích cực, mà là theo hướng rất tiêu cực. Tôi yêu châu Âu và muốn thấy châu Âu phát triển tốt đẹp, nhưng châu Âu đang không đi đúng hướng.”
Sự vắng mặt của Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance tại Hội nghị An ninh Munich năm nay được xem là một tín hiệu hạ nhiệt. Thay vào đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dẫn đầu phái đoàn và dự kiến có bài phát biểu với giọng điệu hòa giải hơn vào ngày 14/2.
Hội nghị Munich năm nay được kỳ vọng sẽ là cơ hội để các đồng minh châu Âu thúc đẩy Washington duy trì cam kết hỗ trợ Ukraine, đặc biệt là các bảo đảm an ninh, hướng tới một lệnh ngừng bắn thực chất. Tuy vậy, giới phân tích cho rằng sự phụ thuộc của châu Âu vào “chiếc ô an ninh” của Mỹ sẽ cần nhiều năm để tháo gỡ, nhất là khi cuộc đối đầu với Nga liên quan tới vấn đề Ukraine vẫn đang tiếp diễn.
