Hà Nội siết chặt quản lý rác thải sinh hoạt từ nguồn | Hà Nội tin mỗi chiều
Từ ngày 8/1, các đơn vị duy trì vệ sinh môi trường trên địa bàn Hà Nội được quyền từ chối thu gom rác thải sinh hoạt nếu rác không được phân loại đúng quy định hoặc không sử dụng bao bì chứa rác theo yêu cầu.
Quy định này được nêu tại Quyết định số 87 của UBND thành phố Hà Nội về tăng cường quản lý chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, nhằm nâng cao hiệu quả thu gom, xử lý rác và bảo vệ môi trường đô thị.
Theo Quyết định 87, rác thải sinh hoạt phải được phân loại tại nguồn thành ba nhóm: chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế; chất thải thực phẩm; và chất thải rắn sinh hoạt khác kèm chất thải nguy hại. Đồng thời, người dân phải sử dụng bao bì chứa rác theo hai màu quy định là xanh và xám. Trường hợp không phân loại hoặc sử dụng sai bao bì, đơn vị thu gom có quyền từ chối tiếp nhận.
Đáng chú ý, việc phân loại rác tại nguồn không còn là khuyến khích mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc từ ngày 1/1/2025, theo Luật Bảo vệ môi trường 2020. Cá nhân, hộ gia đình vi phạm có thể bị xử phạt từ 500.000 đến 1 triệu đồng theo Nghị định 45/2022, đồng thời đối mặt nguy cơ không được thu gom rác.
Về phía người dân, nhiều hộ gia đình tại Hà Nội cho biết đã hình thành thói quen phân loại rác và sẵn sàng thực hiện quy định mới. Một số ý kiến cho rằng việc phân loại không khó, quan trọng là ý thức và sự duy trì thường xuyên. Tuy nhiên, cũng có băn khoăn về việc cần tăng cường thùng rác công cộng, hướng dẫn cụ thể và bảo đảm thu gom đồng bộ để tránh tình trạng “phân loại tại nhà nhưng lại đổ chung khi thu gom”.
Ở góc độ đơn vị thu gom, Công ty Môi trường đô thị Hà Nội cho biết trong giai đoạn đầu sẽ tiếp tục thu gom kết hợp tuyên truyền, hướng dẫn người dân. Sau thời gian triển khai, các trường hợp không thực hiện đúng quy định có thể bị từ chối thu gom theo đúng quy định pháp luật.
Các chuyên gia môi trường nhận định phân loại rác tại nguồn là nền tảng để gia tăng nguyên liệu tái chế, giảm áp lực xử lý, hạn chế chôn lấp và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, để đạt hiệu quả bền vững, cần có lộ trình triển khai cụ thể, rà soát năng lực thu gom, trang thiết bị, thùng chứa và sự vào cuộc của chính quyền cơ sở.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, từ năm 2026, các gói thầu duy trì vệ sinh môi trường sẽ được tổ chức đấu thầu, trong đó yêu cầu về thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn theo hình thức phân loại tại nguồn sẽ được đưa vào hồ sơ mời thầu. Thành phố cũng đã ban hành Quyết định 50 quy định phương án thu gom, vận chuyển và định mức liên quan làm căn cứ triển khai.
Việc Hà Nội siết chặt phân loại rác tại nguồn cho thấy quyết tâm chuyển từ vận động sang bắt buộc, từ kêu gọi sang chế tài. Nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào mức độ đồng thuận của người dân, sự chuẩn bị của hệ thống thu gom và vai trò điều phối của chính quyền cơ sở.
Phân loại rác là bước khởi đầu. Duy trì được thói quen đó mới là thước đo thành công của một đô thị văn minh.
