TRANG THÔNG TIN ĐIỆN TỬ
CỦA CƠ QUAN BÁO VÀ PHÁT THANH TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI

Phát biểu tại thảo luận tổ về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) chiều 8/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này không chỉ đơn thuần là hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà đây là cơ hội thực chất là bước đi có ý nghĩa chiến lược nhằm kiến tạo một mô hình thể chế phát triển mới cho Thủ đô Hà Nội, với một vị trí rất đặc biệt là trung tâm chính trị hành chính quốc gia, đồng thời là một động lực phát triển của cả nước, một đầu tàu phát triển.”

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ: việc sửa đổi Luật Thủ đô lần này không chỉ đơn thuần là hoàn thiện một đạo luật cụ thể, mà đây là cơ hội thực chất, là bước đi có ý nghĩa chiến lược nhằm kiến tạo một mô hình thể chế phát triển mới cho Thủ đô Hà Nội, với một vị trí rất đặc biệt là trung tâm chính trị hành chính quốc gia, đồng thời là một động lực phát triển của cả nước, một đầu tàu phát triển, phải làm sao để thể chế luật đáp ứng được yêu cầu. Đây chính là câu trả lời tại sao Thủ đô lại có Luật Thủ đô, khi các tỉnh khác không có luật tỉnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Tinh thần xuyên suốt cần được quán triệt là phải xây dựng Luật Thủ đô trở thành một thiết chế pháp lý đặc thù, vượt trội và có tính dẫn dắt, đủ mạnh để tháo gỡ triệt để những điểm nghẽn phát triển của Hà Nội. Tuy nhiên, việc tạo ra cơ chế đặc thù đồng thời phải đảm bảo được kỷ cương, kỷ luật và tính thống nhất cao của hệ thống pháp luật vì lợi ích chung của quốc gia, tuyệt đối không phá vỡ trật tự pháp lý chung. Yêu cầu đặt ra rất rõ ràng: phải trao quyền mạnh hơn, phân cấp phân quyền triệt đi hơn, nhưng song song với đó, trách nhiệm giải trình phải cụ thể hơn và cơ chế kiểm soát quyền lực phải được thiết lập chặt chẽ hơn.”

Nêu rõ Thủ đô nhiều năm qua tình trạng ngập úng, tắc đường thường xuyên xảy ra, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng điều này nguyên nhân chính là thiếu quy hoạch. Quy hoạch không thể theo nhiệm kỳ 5 năm, 10 năm mà phải có quy hoạch lâu dài để Thủ đô phát triển nhanh và bền vững. Đồng thời nêu rõ, việc thiết kế luật cũng phải bám sát tinh thần đổi mới công tác xây dựng pháp luật, trong đó nên quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc ổn định. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, phải nghiên cứu rất kỹ về cơ chế phân cấp phân quyền trong thiết kế luật. Đây là một nội dung rất then chốt quyết định cho hiệu quả của luật nhất là Luật Thủ đô (sửa đổi).

Tổng Bí Thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị: “Tinh thần xây dựng luật cần phải được xác lập một cách rõ ràng dựa trên ba nguyên tắc chủ đạo: Thứ nhất, khi Thủ đô được trao quyền hạn cao hơn thì đồng thời phải chịu trách nhiệm cao hơn, quyền hạn và trách nhiệm luôn phải gắn liền với nhau. Thứ hai, việc được hưởng các cơ chế đặc thù phải đi đôi với việc tạo ra những kết quả phát triển vượt trội; cơ chế đặc thù không thể chỉ tồn tại trên hình thức mà không đem lại hiệu quả thực tế rõ nét. Thứ ba, khi được tin tưởng cho phép thí điểm trước, Hà Nội phải là đơn vị đi đầu về kỷ cương và hiệu quả thực thi. Đặc biệt, việc xây dựng luật phải thể hiện sự dứt khoát, quyết liệt, tuyệt đối không làm nửa vời hay nêu vấn đề rồi để lửng lơ, gây khó khăn cho quá trình triển khai thực hiện sau này.”

Cho ý kiến vào Luật Thủ đô (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, tinh thần luật lần này phải phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền thành phố Hà Nội theo nguyên tắc: Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm. Chủ tịch Quốc hội nêu 7 điểm nổi bật của dự thảo luật đó là: Mở rộng nguyên tắc áp dụng pháp luật; thứ hai là bổ sung miễn trách nhiệm pháp lý; thứ ba là thành lập đơn vị hành chính kinh tế đặc biệt; thứ tư là tăng thẩm quyền tổ chức bộ máy cho HĐND thành phố; thứ năm là tăng mức xử phạt phạm vi hành chính; thứ sáu là cụ thể hóa ngừng cung cấp điện, nước để xử lý vi phạm; tăng trách nhiệm giải trình và công khai.

Nhấn mạnh chỉ đạo của Tổng Bí Thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rằng, thành phố Hà Nội phải có tầm nhìn quy hoạch 100 năm và nhìn xa hơn nữa để làm sao thực hiện quy hoạch, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, bất cứ đất nước nào muốn phát triển thì phải quy hoạch, mà quy hoạch cần công bố đến toàn dân. Bên cạnh đó, quy hoạch cần đi đôi với triển khai xây dựng, đi đôi với công tác bồi thường, tái định cư, thu hồi đất để xây dựng những công trình kinh tế - xã hội; bảo vệ cán bộ và khuyến khích sáng tạo; công cụ quản lý đô thị phải mạnh mẽ; hướng tới một mô hình phát triển bền vững, nhấn mạnh kinh tế tri thức, đô thị đa trung tâm, liên kết vùng sông Hồng, bảo tồn văn hóa, phối hợp với định hướng "Hà Nội Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc".

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng: "Mong muốn của Hà Nội là tại kỳ họp này, theo quy trình rút gọn, Luật Thủ đô sẽ được thông qua và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7. Đây là một đạo luật hết sức quan trọng với tầm nhìn chiến lược, thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng và Nhà nước trong việc xây dựng Thủ đô vươn tầm khu vực và quốc tế. Nếu được hoàn thiện theo hướng cân bằng giữa trao quyền mạnh, kiểm soát chặt và minh bạch cao, luật sẽ trở thành bệ phóng giúp Hà Nội giải quyết triệt để các vấn đề cấp bách như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, thiếu hụt nhà ở xã hội, đồng thời tạo đà bứt phá về kinh tế để phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới."

Việc sửa đổi không chỉ thể chế hóa Nghị quyết số 02 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới, mà còn phản ánh sự thay đổi lớn về tư duy trong việc xây dựng và hoàn thiện khuôn khổ thể chế. Mục tiêu là tạo điều kiện để Thủ đô phát triển mạnh mẽ, bứt tốc, đạt được kỳ vọng lớn mà Đảng, Nhà nước và nhân dân đang gửi gắm.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân – Đoàn TP.HCM nêu ý kiến: "Đây là một văn bản luật quan trọng, thể hiện rõ quan điểm của Đảng ta trong giai đoạn hiện nay: đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm". Điểm đột phá thứ hai của đạo luật lần này là sự chuyển dịch mạnh mẽ về tư duy thể chế: không chỉ dừng lại ở vai trò quản lý đơn thuần mà còn tập trung kiến tạo những mô hình phát triển mới, hoàn toàn phù hợp với bối cảnh thực tiễn và yêu cầu của kỷ nguyên mới."

Đại biểu Nguyễn Phương Thủy - Đoàn Hà Nội cho rằng, sửa đổi Luật Thủ đô lần này đã thể hiện sự cần thiết của một cơ chế giao quyền mạnh mẽ, giúp Hà Nội có thể chủ động hơn trong việc đề xuất và thực hiện các giải pháp phát triển. Việc giao quyền như vậy không chỉ giúp Thủ đô có thể phát huy tối đa vai trò trung tâm chính trị, kinh tế, mà còn tạo ra cơ hội để thành phố thử nghiệm các mô hình mới, phát triển những chính sách mang tính đổi mới sáng tạo.

Quan tâm tới vấn đề môi trường, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn - Đoàn Hải Phòng cho rằng: “Bên cạnh việc giải quyết các thách thức về ô nhiễm không khí, nước thải, chất thải rắn, hạ tầng xanh, giao thông phát thải cao và sức ép dân số, Luật Thủ đô cần nghiên cứu rà soát để cho phép thực hiện những cơ chế thí điểm mạnh mẽ hơn. Tôi cho rằng cần có những quy định đột phá về ứng dụng công nghệ môi trường và giám sát môi trường theo thời gian thực. Đồng thời, luật phải kiến tạo hành lang pháp lý vững chắc cho kinh tế tuần hoàn, giao thông xanh, năng lượng sạch, đặc biệt là các tiêu chuẩn đô thị phát thải thấp. Bên cạnh đó, việc xây dựng cơ chế liên kết vùng để xử lý các vấn đề môi trường xuyên liên vùng là vô cùng quan trọng và cần được ưu tiên trong bối cảnh phát triển của Hà Nội hiện nay.”

Theo các đại biểu, chủ trương giao quyền mạnh mẽ cho Thủ đô như dự thảo luật là một cơ hội quan trọng để Hà Nội phát triển đúng với tiềm năng của mình, trở thành đầu tàu thúc đẩy sự đổi mới sáng tạo và phát triển của đất nước. Bởi với vai trò là trung tâm chính trị, kinh tế và đổi mới sáng tạo, Hà Nội cần có những cơ chế đặc thù để tự do sáng tạo và thực hiện các giải pháp mới một cách hiệu quả.