ĐÀI PHÁT THANH
& TRUYỀN HÌNH HÀ NỘI

Tổng thống Donald Trump hôm 6/1 tuyên bố, Venezuela sẽ bàn giao từ 30 triệu đến 50 triệu thùng dầu bị cấm vận cho Mỹ và ông cam kết sẽ sử dụng số tiền thu được từ việc bán dầu này “để mang lại lợi ích cho người dân” của cả hai nước. Vậy việc Washington tiếp nhận lượng lớn dầu bị cấm vận của Venezuela thực chất mang ý nghĩa gì và đâu là những tính toán chiến lược phía sau cam kết của ông Trump?

Theo thông báo đăng tải trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump cho biết đã chỉ đạo Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngay lập tức triển khai kế hoạch tiếp nhận dầu Venezuela, trong đó dầu sẽ được vận chuyển trực tiếp bằng tàu dầu tới các cảng của Mỹ. Tuy nhiên, theo các chuyên gia năng lượng, tuyên bố của ông Trump vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng. Ông Mark Finley, chuyên gia tại Viện nghiên cứu chính sách Baker ở Texas cho rằng, ý nghĩa thực sự của con số 30-50 triệu thùng phụ thuộc hoàn toàn vào thời gian giao hàng. Nếu trong một tháng, đây gần như là toàn bộ sản lượng của Venezuela, nhưng nếu kéo dài trong một năm, con số này lại khá nhỏ.

Ngay sau tuyên bố của ông Trump, Washington và Caracas đã đạt được thỏa thuận xuất khẩu tới 2 tỷ USD dầu thô của Venezuela sang Mỹ. Thỏa thuận này được cho là sẽ giúp Venezuela giải phóng lượng dầu đang bị mắc kẹt trên tàu và trong kho chứa do lệnh phong tỏa xuất khẩu mà Mỹ áp đặt từ giữa tháng 12 năm ngoái, đồng thời giúp công ty dầu khí quốc doanh của Venezuela là PDVSA tránh nguy cơ phải tiếp tục cắt giảm sản lượng vì cạn kiệt khả năng lưu trữ. Ngoài ra, điều này có thể khiến xuất khẩu dầu thô nặng giá rẻ của Venezuela chuyển hướng khỏi Trung Quốc - khách hàng lớn nhất của Caracas trong nhiều năm qua, tạo ra tác động kinh tế lẫn biểu tượng chính trị trong cuộc cạnh tranh toàn cầu giữa Mỹ và Trung Quốc.

Ông Wu Xinbo - Trưởng khoa Nghiên cứu quốc tế, Đại học Phúc Đá cho biết: “Nếu những gì Mỹ sắp làm ở Venezuela gây tổn hại đến lợi ích kinh tế của Trung Quốc, thì Trung Quốc chắc chắn sẽ có phản ứng. Không nhất thiết phải ở Mỹ Latinh, mà ở những nơi khác trên thế giới. Mỹ có lợi ích kinh tế ở khắp nơi, nhưng ở một số nơi, Trung Quốc còn có lợi thế hơn. Vì vậy, Bắc Kinh có thể thực hiện các biện pháp nhằm hạn chế hoạt động kinh doanh của Washington. Đó là lý do tôi nói rằng đây sẽ trở thành một vấn đề song phương”.

Thông tin về hợp tác giữa Mỹ và Venezuela trong lĩnh vực dầu mỏ được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố, Mỹ sẽ tiếp quản các trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela, đồng thời sử dụng số tiền thu được để trang trải chi phí cho chiến dịch quân sự ở quốc gia Nam Mỹ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay: “Chúng ta sẽ không phải chịu chi phí trực tiếp vì số tiền khai thác được từ dầu là rất lớn. Các công ty dầu mỏ sẽ đầu tư và sau đó Mỹ sẽ được hoàn trả từ doanh thu. Mục tiêu là đảm bảo an ninh trong khu vực và tránh để các quốc gia xung quanh trở thành nơi trú ẩn cho các lực lượng thù địch. Nhiên liệu đóng vai trò rất quan trọng, chúng ta cần nhiều hơn thế, chứ không chỉ lấy được 4% hay 5% năng lượng từ lòng đất. Tôi tin rằng trong vòng một năm tới, những gì sẽ xảy ra với Venezuela sẽ rất tích cực và người dân Venezuela sẽ là những người được hưởng lợi lớn nhất”.

Ông Trump cho biết, Mỹ sẵn sàng làm việc với chính quyền lâm thời của Venezuela, miễn là các mục tiêu của Washington được đáp ứng. Nhà lãnh đạo Mỹ thậm chí cảnh báo Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez sẽ phải đối mặt với một tình huống còn tệ hơn ông Maduro nếu từ chối hợp tác.

Dự kiến, Tổng thống Trump sẽ gặp các lãnh đạo của các công ty dầu mỏ tại Nhà Trắng vào cuối tuần này để thảo luận các biện pháp khôi phục ngành dầu mỏ đang suy yếu của Venezuela.