Chút hơi ấm ngày đông
Quê ta, một ngày êm ả! Cơn gió cuối đông rót hơi lạnh vào mọi khoảng trống không gian. Ngoại nhẹ nhàng chắt nước khi cơm sôi vừa đủ, rồi khéo léo đặt vào đó chén cá mặn để chưng, khi cơm vừa cạn nước, cá cũng vừa chín. Hương thơm của cá lan tỏa khắp nhà mằn mặn mà níu lấy đôi bàn chân tôi ngưng bước để ở lại với bà ăn bữa cơm ngày mưa vội vã.
Tôi lại cạnh bên ngoại, hít hà mái tóc ám đầy mùi khói bếp. Ánh mắt ngoại nheo lại vì cay cay, có cả vị mặn của cá làm cho nước bọt cứ tứa ra. Bầu trời tự dưng trở mình nổi gió, mấy cơn gió cứ ạt ào rít trên mái tôn cũ, xô những cây bắp ngoài vườn dúi vào với nhau. Ngoại nhấc nồi cơm từ trên bếp xuống đặt vào mâm đã có sẵn đĩa rau lang luộc, nước chấm và tô canh, rồi vội vàng với tay mặc thêm chiếc áo dạ cho ấm người. Tôi thấy bà hơi run lên vì rét, chạnh lòng thương đôi vai gầy đã hơn nửa đời vất vả lo toan, gánh gồng vì con cháu. Tôi ngồi lại bên nồi cơm nóng hổi, xới mỗi người mỗi bát. Bà gắp và đặt miếng cá mặn vào bát cơm tôi rồi giục: Cháu ăn nhanh đi cho nóng sốt!

Nhìn nồi cơm đang tỏa ra hơi ấm, tôi thấy vui, khi nhà chẳng còn phải ăn cơm độn như thời bao cấp, cuộc sống giờ đây đã khá giả hơn. Trên bàn ăn dù chỉ toàn là món ăn dân dã nhưng cũng là “mĩ vị” của một thời gian khó, nhọc nhằn. Đó là rau lang luộc, cá mặn chưng. Thời tiết mưa dầm dề mà được ăn những thứ này còn gì bằng. Cá mặn là gọi theo vị của cá, thực chất đây là món cá muối với nhiều loại cá, cá chuồn. cá nục, cá mòi…
Tôi nhớ những sáng mưa tầm, mưa tã, ngoại mặc chiếc áo tơi bước vội xuôi dòng nước trên con đường làng mà về nhà. Tay bà mang theo món cá mặn, tôi tíu tít mừng vui vì tối nay có cá ăn. Cũng có những năm mùa mưa đến sớm, ngoại lại tự tay mình muối lấy chum cá để trong góc sân nhà vắng nắng. Rồi chậm rãi mà dùng qua cả một mùa mưa. Đã bao mùa nước lũ qua đi, tóc bà nay đã như mây trời ấp ôm, chở che cả một đời tôi.
Trong khoảnh khắc này, vết cứa tâm hồn của đứa trẻ tuổi đôi mươi dường như đang được chữa lành bằng tình thương vô hạn của bà. Lòng tôi ngập tràn yêu nhớ, những kỷ niệm xưa cũ như thước phim chiếu chậm chạy qua tâm trí mình. Thấy tôi ngẩn ngơ, bà dừng đũa, ánh mắt đầy âu yếm nhìn tôi nở nụ cười hiền hậu: “Lâu lắm rồi con mới về. Bà vui lắm. Cố gắng ăn uống, học hành cho đến nơi đến chốn”. Và miếng cơm, cắn miếng cá rồi nhai chầm chậm trong miệng, cơm dẻo thơm, cá đậm đà. Còn gì ngon bằng hương vị bữa cơm của ngoại.

Mỗi năm tôi mỗi lớn, đôi mắt bà đã mờ theo màu thời gian. Hôm nay tôi về, còn bữa cơm quê dạt dào tình thương, nhưng liệu rằng ngày mai hơi ấm đó còn chăng? Bưng bát cơm trên tay mà lòng tôi cứ nghèn nghẹn. Chẳng biết còn có thể về nhà quây quần cùng ngoại được bao lần nữa. Gian bếp kia sợ một ngày nào đó sẽ chẳng còn ngọn lửa nào để sưởi ấm đời tôi. Mâm cơm chiều mang theo tình thương của bà mặn mà, ấm áp… Hơi ấm ngày đông vẫn còn vương lại mãi trong trái tim tôi./.


Thỉnh thoảng lúc rảnh rỗi, có người thường xem lại quyển sổ chép thơ mà cô đã viết tay một thời, hoặc mở máy laptop, mở điện thoại, nghe lại những bài nhạc yêu thích. Cô thích nhất là lắng nghe âm thanh quen thuộc từ những tình khúc bất hủ của Trịnh Công Sơn. Những lúc như vậy, cô lại tự hỏi mình: Ta là ai trong cuộc đời này?
Mỗi khi đến tiết Thanh minh, trong tâm thức của nhiều người lại nhớ về những ngày thơ bé hạnh phúc, được cùng ba mẹ làm món bánh trôi để đón Tết Hàn thực. Dẫu chỉ là món bánh đơn thuần nhưng đó lại là hương vị của đoàn viên.
"Thanh minh trong tiết tháng Ba/Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh" - tiết Thanh minh nhắc nhở người Việt Nam ta hướng về cội nguồn tổ tiên, ông bà, cha mẹ.
Vào những ngày giữa tháng Ba, mùa xuân ấm áp khẽ khàng làm sáng bừng sắc đỏ rực rỡ của hoa gạo ở ven sông. Ở một nơi xa, có một người con lại thao thức nhớ sắc hoa gạo quê nhà.
Tháng Ba về, khi thời tiết ở Hà Nội dần trở nên ấm áp hơn, có người thường ra phố, tìm mua ít quả nhót từ gánh hàng của các chị bán rong trên phố. Dẫu không thích ăn chua nhưng chỉ cần nhìn thấy mấy quả nhót chín ứng đỏ như đôi má trẻ thơ khi gió xuân tràn về, lòng cô không khỏi nôn nao nỗi nhớ quê hương.
Trong những giận dỗi ngơ ngẩn của trẻ con, những suy bì hiếu thắng ngây ngô của tuổi trẻ, những giọt nước mắt tủi hờn uất ức của tuổi trưởng thành, cô ấy luôn có cha bên cạnh. Người như ngọn hải đăng soi đường chỉ lối cho cô giữa đêm tối mịt mùng.
0