Đất nước đang bước vào giai đoạn chuyển mình có tính lịch sử - vận hành mô hình chính quyền hai cấp tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; không gian phát triển được quy hoạch lại theo tư duy chiến lược mới. Các chủ trương, đường lối của Đảng với tầm nhìn đột phá, có tính cách mạng đang được triển khai mạnh mẽ, trong đó xác lập rõ mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Bối cảnh lịch sử ấy đặt ra yêu cầu đặc biệt quan trọng với lực lượng Công an nhân dân: xây dựng kho dữ liệu số "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, kết nối và dùng chung"; đồng thời bảo đảm tuyệt đối an ninh dữ liệu, củng cố niềm tin số của nhân dân, tạo động lực phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.

Trong thời gian qua, lực lượng Công an nhân dân đã quán triệt và thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: "Công an nhân dân phải tiếp tục gương mẫu, đi đầu và là một trong các lực lượng chủ công, nòng cốt thực hiện các chủ trương của Đảng, trước hết là Nghị quyết Đại hội XIV và các chủ trương chiến lược nhằm đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên phát triển, giàu mạnh".

Với tinh thần "Dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám đột phá sáng tạo, dám hy sinh vì Đảng, vì nước, vì dân", lực lượng Công an nhân dân đã trở thành lực lượng chủ công, xung kích tiên phong trong xây dựng và bảo vệ hệ sinh thái dữ liệu quốc gia, tạo nền móng vững chắc cho tiến trình chuyển đổi số toàn diện.

Ngay từ tháng 7-2021, Bộ Công an đã hoàn thành và đưa vào vận hành chính thức Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư - nền tảng số đầu tiên và căn bản nhất của quốc gia trong kỷ nguyên số. Với phương châm xuyên suốt "đúng, đủ, sạch, sống", cơ sở dữ liệu được cập nhật thường xuyên từ cơ sở, gắn chặt tạo lập với duy trì và bảo vệ dữ liệu, đặc biệt coi trọng bảo vệ dữ liệu cá nhân theo các quy định của pháp luật.

Đề án 06 (Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 6-1-2022 của Thủ tướng Chính phủ) - Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 - đã được thúc đẩy mạnh mẽ, mang lại hiệu quả thiết thực cho hàng triệu người dân và doanh nghiệp. Ứng dụng VNeID không ngừng mở rộng tiện ích, tích hợp giấy tờ thiết yếu, cẩm nang số và trợ lý ảo quốc gia, trở thành công cụ hành chính số không thể thiếu trong đời sống hằng ngày.

Đặc biệt, ngày 18-8-2025, Bộ Công an long trọng tổ chức Lễ khai trương Trung tâm Dữ liệu quốc gia số 1 tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc - vượt tiến độ 3 tháng so với kế hoạch; đồng thời công bố vận hành chính thức Hệ thống Cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia. Đây là công trình được Chính phủ phê duyệt là công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia - công trình đầu tiên của Bộ Công an được đưa vào danh mục đặc biệt này. Trung tâm được trang bị hệ thống an ninh vật lý 10 lớp hiện đại và hệ thống giám sát an ninh mạng (SOC/SIEM) hoạt động 24/7, bảo đảm chủ quyền dữ liệu số của Tổ quốc.

Sự kiện đó là minh chứng sinh động về uy tín, vị thế và bản lĩnh của ngành Công an - vừa làm vừa hoàn thiện, vừa làm vừa đổi mới, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, không cầu toàn, không nóng vội. Đó là sự thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước Đảng, trước dân của người chiến sĩ Công an trong kỷ nguyên số.

Kể từ khi đi vào hoạt động, dữ liệu từ Trung tâm Dữ liệu quốc gia số 1 đã được khai thác phục vụ cắt giảm thành phần hồ sơ, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hỗ trợ chỉ đạo điều hành ở các cấp. Cổng Dịch vụ công quốc gia đã trở thành "điểm một cửa số duy nhất" trên nền tảng Trung tâm Dữ liệu quốc gia, đóng cửa toàn bộ cổng dịch vụ công cấp tỉnh từ ngày 01-7-2025, thể hiện tư duy tập trung, thống nhất, phục vụ nhân dân và doanh nghiệp một cách hiệu quả nhất.

Phải khẳng định rằng, việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, nòng cốt là dữ liệu dân cư, đã tạo ra những giá trị mới mang tính nền tảng cho chuyển đổi số quốc gia, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân, doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Chúng ta đang sống trong thời đại mà dữ liệu là tài nguyên chiến lược, là tư liệu sản xuất mới, là "dòng máu" của nền kinh tế số. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định: "Xem dữ liệu là nguồn tài nguyên mới, là không khí và ánh sáng của kỷ nguyên mới, là tư liệu sản xuất mới; chuyển đổi số là công cụ đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh, đổi mới lực lượng sản xuất".

Thực tiễn cho thấy, chuyển đổi số gắn với bảo đảm an ninh dữ liệu là tất yếu khách quan để Việt Nam bứt phá trong kỷ nguyên mới. Xây dựng xã hội số, kinh tế số, chính phủ số không thể tách rời việc bảo đảm an ninh, an toàn. Đó là điều kiện tiên quyết để môi trường đầu tư trở nên minh bạch, thuận lợi, nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

Đến nay, khung pháp lý cho kỷ nguyên số đã từng bước được hoàn thiện. Luật Dữ liệu 2024 (số 60/2024/QH15) có hiệu lực từ ngày 01-7-2025, xác lập khung quản trị toàn diện cho toàn bộ vòng đời dữ liệu. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ ngày 01-01-2026, ghi nhận quyền dữ liệu là quyền độc lập của công dân. Luật An ninh mạng (sửa đổi) 2025 - được Quốc hội thông qua ngày 10-12-2025 với tỷ lệ 91,75% đại biểu tán thành - sẽ có hiệu lực từ ngày 01-7-2026, đặt an ninh dữ liệu ở vị trí trọng tâm, xác lập hệ thống phân loại hệ thống thông tin theo 5 cấp độ và yêu cầu nâng tỷ lệ kinh phí bảo đảm an ninh mạng từ 10% lên tối thiểu 15%.

Bộ Công an đã được xác định là đầu mối chủ trì, điều phối thống nhất về an ninh mạng và an ninh dữ liệu quốc gia, chấm dứt tình trạng chồng chéo, phân tán trách nhiệm, tạo ra cơ chế chỉ huy thống nhất, phản ứng nhanh trước mọi nguy cơ an ninh phi truyền thống trên không gian mạng.

Bước sang năm 2026, Ban Chỉ đạo quốc gia về dữ liệu cùng Bộ Công an, Công an các địa phương tập trung triển khai đồng bộ sáu nhóm nhiệm vụ chiến lược, bảo đảm dữ liệu quốc gia thực sự trở thành động lực tăng trưởng.

Thứ nhất, hoàn thiện và triển khai hành lang pháp lý đồng bộ. Tập trung ban hành đầy đủ các nghị định hướng dẫn Luật Dữ liệu 2024, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Luật An ninh mạng 2025; xây dựng bộ tiêu chí quốc gia về dữ liệu, danh mục dữ liệu dùng chung, các quy chuẩn kỹ thuật về kết nối, chia sẻ - chấm dứt triệt để tình trạng "cát cứ dữ liệu" còn tồn tại trong hệ thống.

Thứ hai, triển khai Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia và Từ điển dữ liệu dùng chung. Quy hoạch tổng thể dữ liệu quốc gia trên nền tảng kiến trúc thống nhất; thiết lập bản đồ hiện trạng hạ tầng công nghệ tại các bộ, ngành, địa phương; xác định lộ trình chuyển đổi cụ thể với các giải pháp đầu tư trọng tâm, trọng điểm.

Thứ ba, hình thành hệ sinh thái dữ liệu toàn diện. Kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia với cơ sở dữ liệu chuyên ngành; cắt giảm thành phần hồ sơ, đơn giản hóa thủ tục hành chính; áp dụng mô hình phân tích dữ liệu phục vụ chỉ đạo điều hành và phát triển kinh tế - xã hội; phấn đấu đưa Sàn dữ liệu quốc gia vào hoạt động trong quý II-2026.

Thứ tư, nâng cấp và vận hành toàn diện Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Trung tâm Dữ liệu quốc gia sẽ chính thức vận hành đầy đủ từ tháng 6-2026. Các bộ, ngành khẩn trương đăng ký sử dụng hạ tầng và triển khai kế hoạch chuyển dịch hệ thống công nghệ thông tin về Trung tâm, bảo đảm cơ sở dữ liệu kết nối đồng bộ, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thứ năm, bảo đảm chủ quyền số và an ninh dữ liệu. Quán triệt quan điểm: an ninh mạng, an ninh dữ liệu là yếu tố nền tảng, yêu cầu bắt buộc ngay từ khâu quy hoạch, kế hoạch xây dựng và vận hành mọi hệ thống thông tin. Tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về trí tuệ nhân tạo; từng bước làm chủ các công nghệ lõi chiến lược - điện toán đám mây, AI, chuỗi khối (Blockchain), mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) - giảm phụ thuộc vào nước ngoài, khẳng định chủ quyền số quốc gia.

Thứ sáu, biến dữ liệu thành động lực bứt phá kinh tế. Phát triển dữ liệu là cơ hội lịch sử để Việt Nam trở thành quốc gia số thịnh vượng. Hoàn thiện cơ sở dữ liệu theo nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, kết nối và dùng chung" là cam kết mạnh mẽ của Nhà nước trong đồng hành cùng doanh nghiệp, bảo vệ môi trường đầu tư minh bạch, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia - qua đó tạo bước đột phá về năng suất lao động và năng lực cạnh tranh, góp phần quan trọng phát triển Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.

* * *

Dữ liệu là tài nguyên chiến lược quốc gia. Bảo đảm an ninh dữ liệu không đơn thuần là nhiệm vụ kỹ thuật - đó là nhiệm vụ chính trị hàng đầu, là trách nhiệm của mỗi cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân trước Đảng, trước Nhân dân. Lực lượng Công an nhân dân sẽ tiếp tục xung kích, tiên phong, không ngừng đổi mới, sáng tạo; phát huy cao độ sức mạnh tổng hợp để bảo vệ vững chắc chủ quyền số, củng cố niềm tin của nhân dân vào nền kinh tế số, cùng cả hệ thống chính trị xây dựng Chính phủ số - Kinh tế số - Xã hội số, đưa đất nước vươn mình bứt phá trong kỷ nguyên mới.